11 KESHILLA PER SY TE SHENDETSHEM

11 KESHILLA PER SY TE SHENDETSHEM

SHARE

Bej nje pushim prej 20 sekondash gjate kohes se punes me kompjuterkompjuterTe veshtruarit e nje ekrani te kompjuterit ( apo cdo ekrani digital) nuk i demton syte tuaj, porse i ben ato te ndjehen te lodhur dhe te thate. Cuditerisht, kur jemi para nje ekrani, ne i mbyllim qepallat dy here me pak se normalisht. Ndiq rregullin 20/20/20: cdo 20 min, hidhe veshtrimin 6 metra (200 kembe) larg per 20 sekonda. Gjithashtu, vendose ekranin rreth 60 cm larg nga syte dhe paksa me ulet se niveli i syve tuaj. Ule shkelqimin e ekranit duke perdorur nje filter apo duke rregulluar kontrastin dhe ndricimin e tij.
Perdor dhe mbaj gjithmone syzet e diellitsyzet e diellit Rrezatimi UV mund ti demtoje syte tuaj ashtu sic demton edhe lekuren. Ai mund te ndikoje ne shkaktimin e problemeve te syve si katarakti, demtimet e kornese, deri edhe ne kancer te qepallave. Kurdohere qe jeni jashte- edhe gjate diteve te vrenjtura dhe pa diell- mbani syze dielli apo lente mbrojtese qe bllokojne 99% deri ne 100% te rrezeve UV-A dhe UV-B. Lentet apo xhamat mbrojtes nuk ka pse te jene te shtrenjta, vetem kontrolloni etiketen. Edhe mbajtja e kapeles pengon ekspozimin. Bora, uji, rera apo siperfaqet me beton mund te reflektojne rrezet UV.
Perdor syzet mbrojtese te sigurise gjate punes apo lojessyze punePothuajse gjysma e rasteve te demtimeve te syrit ndodhin ne shtepi dhe jo ne vendin e punes. Perdor syzet mbrojtese sa here qe procesi i punes qe po beni mund te rrezikoje per te cuar mbeturina ( cifla) apo sterkala lendesh kimike ne sy. Syzet mbrojtese mund te parandalojne 90% te demtimeve ne sy gjate ushtrimit te sporteve te ndryshme. Lentet e syzeve duhet te perbehen nga material plastik polikarbonat- i cili eshte 10 here me rezistent nga goditjet se materialet e tjera. Disa nga sportet me te rrezikshme per syrin jane bejsbolli, sportet me raketa, basketbolli.
Ushqehu shendetshem per zemren dhe syteushqimi-syteUshqimet qe ndihmojne qarkullimin jane te mira per zemren, syte dhe shikimin. Perdor ushqime te shendetshme per zemren si qitro, zarzavate gjethore, dhe drithera te plota. Ushqimet e pasura ne zink- bathe (fasule), bizele, kikirik, oister, mish i kuq pa dhjame, dhe mishi i shpendeve – mund te ndihmojne duke i bere syte me rezistent ndaj demtimeve te drites. Gjithashtu karrotat ndihmojne ne shikim: vitamina A ne permbajtje te tyre eshte shume e rendesishme per nje shikueshmeri te mire. Perberes te tjere ushqimore qe ndihmojne syte jane beta-karotenet (qe gjenden ne shume fruta agrumesh te verdha dhe portokalli si dhe ne zarzavate) dhe luteina dhe zeaxatina (qe gjenden ne zarzavatet me gjethe) .
Mos i injoro problemet e syve
Nese syte tuaj jane te kuq ose te kruhen, freskoi ato me kompresa te ftohta, antihistaminike apo pika ne sy. Nese ndjeni sikur keni rere ne sy, shplaji ato me uje te paster apo fiziologjik. Nese simptomat vazhdojne, apo nese keni dhimbje te syve, sekrecione, enjtje apo ndjeshmeri ndaj drites, duhet te vizitoheni tek mjeku okulist. Arsye te tjera per tu vizituar tek mjeku jane: njolla te erreta qe levizin ne pamje, njolla te ndritshme, apo nese ju nuk shihni normalisht.
Pastroni lentet tuaja te kontaktitlentetKujdesuni per syte tuaj duke u kujdesur per lentet tuaja te kontaktit. Gjithmone lajini duart para se ti prekni ato. Perdor gjithmone pastrues dhe pika qe i ka sygjeruar mjeku juaj okulist. Pastroje, shplaje dhe thaje mire kutine mbajtese sa here qe i levizni lentet, dhe zevendesoje ate cdo dy deri tre muaj. Mos mbaj lente kur je duke notuar, ose je duke perdorur produkte pastrimi si psh klor. Mos i mbaj lentet e dites ne sy kur je duke fjetur, edhe kur ben nje gjume te shkurter si ai i drekes. Mos i mbaj lentet ne sy per nje kohe me te gjate sesa rekomandohen.
Kontrollo shendetin tend
Shume situata shendetsore ndoshta qe duken te palidhura me syte mund te prekin syte tuaj. Presioni i larte i gjakut si dhe diabeti mund te reduktojne qarkullimin e gjakut ne sy. Crregullimet e sistemit imunitar ne mushkeri, gjendrat tiroide, ose diku tjeter mund te prekin edhe syte. Situata te tjera te rrezikshme jane skleroza multiple, aneurizmat, dhe kanceri. Tregojini doktorit tuaj te syve per cdo problem te tanishem apo te shkuar me shendetin tuaj, perfshi edhe ate te pjestareve te familjes me probleme te syve apo semundje serioze.
Lexo dhe informohu per ilacet qe merr.
Shume lloje barnash mund te ndikojne ne shikim. Lexo me kujdes cdo flete informative te ilaceve qe merr per te trajtuar probleme te ndryshme. Thuaji doktorit nese veren shqetesime si tharje apo lotim te shtuar te syve, pamje te dyfishte, ndjeshmeri ndaj drites, enjtje apo renie te qepallave dhe shikim te turbullt.
Zevendeso makeup-in e syve
Bakteriet rriten me lehtesi ne makeup-in e syve si te lengshem apo krem. Mos i mbaj makeup-et me shume se 3 muaj. Nese ke nje infeksion te syve, hidhi te gjitha makeup-et e syve dhe vizitohu tek mjeku okulist. Nese te shfaqet nje alergji, perdori me radhe dhe jo pernjehere cdo produkt te ri. Mos perdor sendet kozmetike te te tjerave dhe mos perdor kampionet qe jane per prove ne dyqane. Pastroje fytyren plotesisht para dhe mbas vendosjes se makeup-it, dhe mos vendos produkte kozmetike brenda vijes se qepallave.
Bej rregullisht kontrolle te syveokulistiTi duhet ti kontrollosh regullisht syte, edhe nese nuk mban syze. Pyet mjekun se sa shpesh duhet bere. Mund te jete cdo dy vjet nga mosha 18 deri 60 vjec, ose cdo vit nese jeni me e vjeter, mban lente kontakti apo keni faktore risku si psh diabet, presion i larte i gjakut, apo histori familjare per semundje te syve.
Ndalo prijen e duhanit
Nese pini duhan, lereni ate. Pirja e duhanit rrit ne menyre dramatike shfaqen e degjenerimit makular si dhe rrit gjasat per shfaqen e kataraktit dhe rendon tharjen e syve. Ai favorizon formimin e pllakave ne arteriet duke i dobesuar ato. Kjo gje jo vetem rrit riskun per semundje ne zemer, porse mund te demtoje retinen duke shkaktuar humbje te shikimit. Lajmi i mire eshte se mbas lenies se duhanit, risku juaj per semundje te syve eshte i njejte si tek ato persona qe nuk e pijne duhanin.